Demir Eksikliği Anemisi için Tedavi Beslenme ve Yenmesi Gerekenler

Demir Eksikliği Anemisi için Tedavi Beslenme ve Yenmesi Gerekenler

Demir eksikliği anemisinin temel nedenlerinden birisi olan kandaki hemoglobin eksikliği tedavi edilebilir bir durumdur. Kana kırmızı rengini veren bir protein olan hemoglobin, kırmızı kan hücreleri veya diğer bir deyişle eritrosit adı verilen alyuvarlara kırmızı rengini veren ve alyuvarların temel vazifeleri olan oksijenin kanda taşınmasını sağlayan bir proteindir. Hemoglobin proteinin temel yapı taşı ise demir mineralidir. Toplumda görülen anemi nedenleri arasında demir eksikliği anemisi %80 civarında bir yoğunlukta seyretmektedir. Kadınlarda demir eksikliği anemisi, erkeklere nazaran daha yoğun görülmektedir.

Akciğerlerden alınan oksijenin hemoglobine bağlanarak dokulara aktarılmasında büyük önem taşır. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre hemoglobin değerlerinin erkeklerde 14 gr/dl, hamile olmayan kadınlarda 12 gr/dl’nin altına düşmesi “anemi” olarak tanımlanır. Demir eksikliği ve buna bağlı olarak oluşan anemi ise “demir eksikliği anemisi” olarak adlandırılır. Tüm dünyada erkeklerin % 20’sinde, kadınların % 35’inde ve hamilelerin % 50’sinde görülür. Gelişmiş ülkelerde bu oran çok daha az, ülkemiz gibi az gelişmiş ülkelerde ise çok daha yüksektir.

Demir Eksikliği Anemisinin Belirtileri Nelerdir?

Demir eksikliği anemisinin en diHalsizlik, iştahsızlık, çabuk yorulma, başağrısı, başdönmesi, çarpıntı, nefes darlığı, huzursuzluk gibi genel; tırnaklarda kolay kırılma, tırnaklarda uzunlamasına kabarık çizgiler, düzleşme ve çukurlaşma, dil papillalarında düzleşme, dilde yanma, ağız köşelerinde ülserasyon ve fissurlar ve yutma güçlüğü gibi özel belirtileri vardır.

Demir Eksikliği Anemisinin Nedenleri

1) Demir ihtiyacının artması: Gebelik, emzirme, büyüme çağındaki çocuklar, düşük doğum tartılı ve erken doğan bebeklerde ihtiyaç artar. Diyetle alınan demir ihtiyacı karşılamaya yetmez.

2) Demirin yetersiz alımı: Çocukların anne sütü yerine demir desteği olmayan mamalarla beslenmesi, inek sütüne 1 yaşından önce geçilmesi, çocuğun günde yarım litreden fazla süt içmesi ve daha büyük çocuklarda hazır gıdalarla beslenme, sosyo-ekonomik durum bozukluğu nedeniyle hayvansal gıdaların yeterince alınamaması buna yol açar. Erişkinlerde çay, kahve tüketiminin fazla olması, diyetle fazla miktarda kalsiyum alınması, etin kavrularak ya da fırında fazla pişirilmesi ve sosis, salam gibi hazır besinlerin tüketimi demirin biyoyararlanımını azaltır. Sakatat, dana eti, koyun eti, tavuk eti, kuru baklagil, kuru meyve ( kayısı-üzüm ), pekmez, yeşil sebze, fındık, fıstık, susam, tahin gibi demirden zengin besinlerin tüketilmesi önerilir.

3) Demirin yetersiz emilimi: Bazı kişilerde demir bağırsaklardan yeterince emilemez.

4) Kan kaybı: Özellikle mide – bağırsak sistemindeki iyi ya da kötü huylu tümörler, kadınlarda aşırı adet kanaması, sık ve fazla sayıda doğum, düşük ve küretajlar buna yol açabilir.
DEMİR EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİSİ:


Aneminin nedenlerinin iyi araştırılması gerekir. Altta yatan neden bulmadan rastgele demir ya da vitamin vermek, kan transfüzyonu yapmak, teşhisin gecikmesine, hastanın probleminin ilerlemesine yol açabilir.

Demir eksikliği olan bebek ve çocuklarda zeka gelişimi ve koordinasyon bozulur, dikkat ve algılama azalır, büyümede gerilik olur. Demir eksikliğinde enfeksiyonlara duyarlılık artar, tırnak-deri-mukoza değişiklikleri ortaya çıkar. Gebelerde morbidite ve mortalite, bebek ölümleri oranı, düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme ve enfeksiyonlara yakalanma riski artar. Bağışıklık sistemi bozulur. Demir eksikliği anemisi olan bireylerde hava kirliliğine bağlı olan kurşun zehirlenmelerine duyarlılık artar.

Demir eksikliği anemisinde beslenme ve yapılması gerekenler nelerdir:
Demirin bağırsaktan emilimindemi artırmak için…

– C vitamini demirin emilimini artırır. Bu nedenle yumurtayı portakal suyu veya domatesle, köftenin yeşil salata ile tüketilmesi demirin emilimin artırmak açısından önemlidir.

– Mayalı ekmekteki demir mayasız ekmeğe göre daha çok emilir.

– İyi pişmemiş kuru baklagiller ya da kepek ekmeği demirin emilimini azaltır.

– Posalı gıdalarla beslenme demirin emilimini azaltır.

– Gıdaları saklamakta kullandığımız alüminyum, paslanmaz çelik ve teneke de demirin emilimin azaltır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir